Yatırım teknolojileri alanında Türkiye’nin en köklü ve önde gelen şirketlerinden olan ForInvest, Akbank kuruluşu kripto varlık platformu Stablex’in katkılarıyla W Connect etkinliğini gerçekleştirdi. Buluşmada düzenlenen panelde, Deeper Alive ve Kalita iş birliğiyle yapılan Türkiye genelinde kadınların yatırım dünyasıyla kurduğu ilişki, finansal alışkanlıkları ve karşılaştıkları bariyerleri ortaya koyan kapsamlı araştırmanın sonuçları paylaşıldı. Yapay zekâ tabanlı analiz modellerinin de kullanıldığı araştırma, farklı segmentlerdeki kadınların yatırım kararlarını etkileyen psikolojik, kültürel ve finansal dinamikleri detaylı şekilde ele aldı. Araştırma, Türkiye’de kadınların yatırım dünyasına bakışında ‘birikim’ ve ‘yatırım’ kavramlarının farklı anlamlar taşıdığını ortaya koydu. ForInvest CEO’su Serra Berkol, “Kadınların yalnızca parasını biriktiren değil, yatırımlarını yöneten bireyler olması için önce bariyerleri ve motivasyonları anlamamız gerekiyor. Biz de onlar için yeni bir yol açmak istiyoruz.” dedi. StablexGenel Müdürü Burcu Küçükünal’da, “Kadınların yatırım dünyasına katılımı, geleceğin finansal ekosistemini şekillendiriyor. Kadınların finansal bağımsızlık yolculuğu sadece bireysel değil toplumsal bir kazanım ve Stablex olarak bu dönüşümün bir parçası olmaktan dolayı mutluyuz. ” diye konuştu.
Yatırım dünyasının kadın liderleri, ForInvest ev sahipliğinde, Stablex’in katkılarıyla düzenlenen W Connect buluşmasında bir araya gelerek; finansal okuryazarlığın dönüştürücü gücüyle şekillenen, kadın temsilinin çok daha güçlü olduğu bir gelecek vizyonunu paylaştı. ForInvest’in Deeper Alive ve Kalita iş birliğiyle yaptığı araştırmanın sonuçlarının paylaşıldığı panelin de düzenlendiği buluşmada, Türkiye’de kadınların yatırım dünyasıyla kurduğu ilişki masaya yatırıldı.
Araştırma kapsamında üç farklı kadın profili üzerinde çalışmalar yürütüldü. İlk grupta yatırım yapmaya ilgi duyan ancak birikimlerini ağırlıklı olarak altın, vadeli mevduat ve arsa gibi geleneksel araçlarda değerlendiren kadınlar yer aldı. İkinci grubu yatırım ilgisi olmasına rağmen yeni nesil yatırım araçlarını kullanma konusunda çekinceleri bulunan kadınlar oluşturdu. Üçüncü grupta ise Türkiye’de 18 yaş ve üzeri, finansal karar alma süreçlerinde aktif ya da potansiyel olarak yer alan kadınlar incelendi.
‘YATIRIM’ STRES, ‘BİRİKİM’ GÜVEN ÇAĞRIŞTIRIYOR
Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri, kadınların zihninde “yatırım” ve “birikim” kavramlarının farklı anlamlar taşıması oldu. Kadınlar için yatırım çoğu zaman teknik, jargon dolu ve erkek egemen bir dünyayı çağrıştırıyor. Bu durum bilgisizlik hissi, dışlanmışlık ve kontrol kaybı duygularıyla birlikte stres yaratabiliyor. Buna karşılık birikim kavramı, geleceği güvence altına alma ve sorumluluk duygularıyla ilişkilendiriliyor.
GELECEK GÜVENCESİ EN GÜÇLÜ MOTİVASYON
Araştırma, kadınların finansal kararlarında en güçlü motivasyonun gelecek güvencesi olduğunu ortaya koyuyor. Kadınlar risk kavramını çoğu zaman belirsizlik, kontrol kaybı ve geleceğe dair planların tehlikeye girmesi ile ilişkilendiriyor. Bu nedenle yatırım kararları çoğu zaman bireysel kazançtan ziyade aileye karşı sorumluluk ve geleceği koruma duygusuyla şekilleniyor. Çocukların eğitimi ya da gelecekte kuracakları iş için sermaye oluşturma düşüncesi birikim davranışını güçlü şekilde motive ediyor. Ancak aynı sorumluluk duygusu, bazı kadınlar için yatırım kararlarında bir bariyer de oluşturabiliyor.
Araştırma, kadınların finansal okuryazarlığı yalnızca bireysel bir beceri değil, aynı zamanda çocuklarını geleceğe hazırlayan bir yetkinlik olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Araştırmaya göre kadınlar yatırım araçlarını değerlendirirken en önemli kriterlerden biri anapara güvencesi. Mevcut varlığın korunması ve güvenli şekilde büyütülmesi, yatırım kararlarında belirleyici rol oynuyor.
FİNANS JARGONU KADINLAR İÇİN BARİYER OLUŞTURUYOR
Araştırmanın öne çıkan bir diğer sonucu ise finans dünyasında kullanılan teknik dilin yarattığı mesafe oldu. Kadınlar için finans jargonu yalnızca bilgi eksikliği anlamına gelmiyor; aynı zamanda kültürel bir dışlanmışlık hissi de yaratabiliyor. Bu nedenle jargondan arındırılmış, somut ve gündelik bir iletişim dili, kadınların finans dünyasına yaklaşımını kolaylaştıran önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
HİSSE SENEDİNE YAKLAŞIMDA İKİ FARKLI TUTUM
Araştırma, kadınların hisse senedine bakışında belirgin bir ayrışma olduğunu gösteriyor. Daha korumacı yaklaşan segmentlerde hisse senedi, hızlı kazanç ve hızlı kayıp riski barındıran bir yatırım aracı olarak algılanıyor. Finansal okuryazarlık seviyesi daha yüksek olan ve yatırım süreçlerini öğrenmeye açık kadınlar için ise hisse senedi, değer üreten bir şirkete ortak olma fırsatı olarak görülüyor. Bu gruptaki yatırımcılar, yatırım yaptıkları şirketin faaliyet alanını anlamayı ve bunu başkalarına basit şekilde anlatabilmeyi önemli buluyor.
Araştırma sonuçlarına göre bazı segmentlerde kadın yatırım danışmanları tercih sebebi olabiliyor. Kadınlar, özellikle yeni yatırım araçlarına mesafeli olduklarında kendilerini daha iyi anlayacağını düşündükleri kadın danışmanlarla çalışmayı daha güvenli bulabiliyor.
‘DAHA ÇOK KADININ YATIRIM DÜNYASINA GİRMESİ GEREKİYOR’
Araştırmanın sonuçlarının paylaşıldığı W Connect etkinliğinde konuşan ForInvest CEO’su Serra Berkol, kadınların yatırım dünyasında daha güçlü bir şekilde yer almasının önemine dikkat çekti. Berkol, “Kadınların yatırım dünyasına daha fazla katılması için önce onların motivasyonlarını ve karşılaştıkları bariyerleri anlamamız gerekiyor. Kadınların yalnızca parasını biriktiren değil, yatırımlarını yöneten bireyler olması için bir yol açmak istiyoruz.” dedi. Finansal okuryazarlığın bu yolculukta temel bir rol oynadığını vurgulayan Berkol, şunları söyledi:
“Bilginin yanında bir şey daha var: ‘O yapabilmişse ben de yapabilirim’ cümlesi, en az bilgi kadar güçlü bir motivasyon. Rol modeller bu nedenle çok önemli. Her kadının yatırımla ilişkisi farklı olduğu için kadınları tek bir başlık altında değerlendirmek yerine farklı segmentlerde ele almak gerekiyor. Çünkü her kadının bu yolculuğu, hayatının farklı bir döneminde, farklı bir motivasyonla şekilleniyor. Bu bakış açısıyla Kalita ve Deeper Alive iş birliğiyle yapay zekâ destekli gerçekleştirdiğimiz kalitatif araştırmanın finans dünyasına girmek isteyen veya halihazırda yatırım yapan kadınların duygularını ve isteklerini anlama noktasında çok önemli olduğunu düşünüyoruz.”
KADINLARIN YATIRIM DÜNYASINDAKI ROLÜ
‘YATIRIM VE KADINLAR: DEĞİŞEN DENGELER’ PANELİNDE TARTIŞILDI
W Connect etkinliğinde, ForInvest ev sahipliğinde ve Stablex katkılarıyla düzenlenen “Yatırım ve Kadınlar: Değişen Dengeler” başlıklı bir panel de düzenlendi. Panele, KalitaAraştırma Kurucu Ortağı Ebru Algım, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi ve İyi Gelir Kurucu Ortağı Serra Eren Sarıoğlu ve Stablex Genel Müdürü Burcu Küçükünalkatıldı.
Kadın ve erkek yatırım davranışlarını anlamak için sadece ekonomik değil, davranışsal ve hatta biyolojik farklılıkları da dikkate almak gerektiğine işaret eden Kalita Araştırma Kurucu Ortağı Ebru Algım, “Araştırmalar gösteriyor ki kadınlar dürtü kontrolü, risk algısı ve kayıptan kaçınma gibi konularda erkeklerden farklı refleksler geliştirebiliyor. Kadınların yatırım kararlarında daha temkinli, daha uzun vadeli ve daha kontrollü bir yaklaşım sergilediklerini görüyoruz.” dedi.
Yatırım yapan kadınların finansal okuryazarlığa oldukça önem verdiklerini ve kulaktan dolma ‘tüyo’ kültüründen uzak durduklarını belirten Algım, “Daha çok güvenilir veri kaynaklarını takip ediyor, şirketlerin faaliyetlerini incelemeye çalışıyor ve yaptıkları yatırım üzerinde kontrol sahibi olmak istiyorlar. Bu da aslında yatırım kararlarının daha rasyonel ve uzun vadeli bir bakış açısıyla alındığını gösteriyor.” ifadelerini kullandı. Algım, şöyle devam etti:
“Araştırmamızda dikkat çeken önemli bulgulardan biri de kadınların ‘yatırım’ ve ‘birikim’ kavramlarını farklı algılaması oldu. Yatırım kelimesi bazı kadınlar için daha riskli ve daha karmaşık bir dünyayı temsil edebiliyor. Buna karşılık ‘birikim’ kavramı güven, gelecek ve devamlılık duygusuyla daha güçlü bir bağ kuruyor. Bu nedenle finansal ürünleri anlatırken kullanılan dilin de kadınların dünyasına daha yakın olması önemli. Ayrıca kadınların yatırım motivasyonunun merkezinde bireysel zenginleşmeden çok gelecek sorumluluğu yer alıyor. Çocuklarının eğitimi, ailelerinin güvenliği ya da gelecekte kurulacak bir iş için kaynak oluşturmak gibi hedefler kadın yatırımcılar için belirleyici oluyor.”
FİNANSAL OKURYAZARLIĞIN YANINA DİJİTAL DE EKLENDİ
Yeni nesil finans dünyasında finansal okuryazarlığın yanına artık dijital ve teknolojik okuryazarlığın da eklendiğini söyleyen Stablex Genel Müdürü Burcu Küçükünal, özellikle kripto varlıklar gibi alanlarda bu iki kavramın birlikte ilerlediğini ifade etti. “Geçmişte bu alan daha çok teknolojiye yakın ve risk iştahı yüksek yatırımcıların ilgisini çekerken, son yıllarda kurumsal oyuncuların devreye girmesiyle daha geniş bir yatırımcı kitlesinin ilgisini çekmeye başladı.” diyen Küçükünal, şöyle devam etti:
“Demo hesapları kullanma oranı, müşteri destek hattına soru sorma ve içerikleri takip etme konusunda kadınların daha proaktif davrandığına şahit oluyoruz. Bu da kadınların yeni yatırım alanlarını öğrenmeye ve kendilerini geliştirmeye oldukça açık olduğunu gösteriyor.”
‘KADINLAR DAHA UZUN VADELİ DÜŞÜNÜYOR’
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi ve İyi Gelir Kurucu Ortağı Serra Eren Sarıoğlu da son yıllarda kadın yatırımcı sayısında önemli bir artış görüldüğü ancak hâlâ gidilecek uzun bir yol olduğunu belirtti. Sarıoğlu, “Kadınların yatırım davranışlarına baktığımızda aslında oldukça güçlü bir profile sahip olduklarını görüyoruz. Kadınlar daha uzun vadeli düşünüyor, daha disiplinli hareket ediyor ve daha az işlem yaparak yatırımlarını büyütmeye çalışıyor. Bu yaklaşım finans literatüründe genellikle daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir yatırım davranışı olarak değerlendiriliyor. Dolayısıyla mesele yetenekten çok ilgi, bilgi birikimi ve özgüvenle ilgili.” dedi.
Kadınların yatırım dünyasında daha güçlü yer alabilmesi için finansal okuryazarlığın deneyimle desteklenmesi gerektiğini belirten Sarıoğlu, “Demo hesaplar, simülasyonlar veya yatırım oyunları gibi uygulamalar insanların finansal kararları deneyimleyerek öğrenmesini sağlayabilir.” ifadelerini kullandı.
